Law and prescriptions
กฎหมายกัญชาไทย 2569: ซื้อ ใช้ ขาย ปลูก และข้อกำหนดล่าสุด
ภาษา:ภาษาไทยEnglish
คู่มือกฎหมายกัญชาไทย อัปเดต 2569
ฉบับประชาชน นักท่องเที่ยว และผู้ประกอบการ
ขอบเขต: ประเทศไทย · อัปเดตล่าสุด: 30 สิงหาคม 2569
หน้านี้อธิบายกฎเกี่ยวกับกัญชาในประเทศไทยด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย โดยแยกให้ชัดเจนระหว่างกฎหมายที่มีผลใช้บังคับแล้ว แนวทางปฏิบัติของหน่วยงานราชการ และร่างกฎหมายที่ยังอาจเปลี่ยนแปลงได้ ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือการแพทย์
สรุปประเด็นด่วน
กัญชาในไทยไม่ได้เสรีทั้งหมด ช่อดอกกัญชาเป็นสมุนไพรควบคุม และกิจกรรมเชิงพาณิชย์หลายอย่างต้องตรวจสอบใบอนุญาตและเงื่อนไขก่อนดำเนินการ
| คำถาม | คำตอบสั้น | สถานะ / แหล่งอ้างอิง
| กัญชาไทยเสรี 100% ไหม? | ไม่ใช่ ช่อดอกกัญชาอยู่ภายใต้การควบคุมในฐานะสมุนไพรควบคุม | กฎที่มีผลใช้แล้ว — ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568
| ซื้อหรือขายได้ไหม? | ขึ้นอยู่กับประเภทกิจกรรม ใบอนุญาต วัตถุประสงค์ และเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง ควรตรวจสอบเป็นรายกรณี | กฎที่มีผลใช้แล้ว — ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568
| สูบในที่สาธารณะได้ไหม? | อาจเข้าข่ายเหตุรำคาญตามกฎหมายสาธารณสุข และมีโทษตามที่กฎหมายกำหนด | กฎที่มีผลใช้แล้ว — ควรตรวจสอบกับหน่วยงานท้องถิ่น
| ร่าง พ.ร.บ. กัญชา มีผลแล้วหรือยัง? | ยัง ต้องแยกจากกฎหมายที่มีผลใช้แล้ว และเนื้อหายังอาจเปลี่ยนแปลงได้ | ร่างกฎหมาย — ยังไม่มีผลบังคับใช้
| นำกัญชาออกนอกประเทศได้ไหม? | ต้องตรวจสอบกฎหมายของไทยและของประเทศปลายทางก่อนเสมอ หลายประเทศมีบทลงโทษรุนแรง | กฎที่มีผลใช้แล้ว — ตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสถานทูตปลายทาง
| ผู้ปลูกที่จะจำหน่ายช่อดอกต้องเตรียมอะไร? | ควรตรวจสอบมาตรฐานแปลงปลูก เช่น GACP และเอกสาร/แบบคำขอที่หน่วยงานกำหนด | แนวทางปฏิบัติของราชการ — แนวทางการเพาะปลูกมาตรฐานทางการแพทย์
สถานะกฎหมายกัญชาไทยในปัจจุบัน
กฎที่มีผลใช้แล้ว
ช่อดอกกัญชาถูกกำหนดให้เป็นสมุนไพรควบคุมตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2568 จึงมีมาตรการควบคุมการครอบครอง การขาย การแปรรูป และการโฆษณา
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 กำหนดให้ช่อดอกกัญชาเป็นสมุนไพรควบคุม และกำหนดมาตรการเกี่ยวกับการครอบครอง การขาย การแปรรูป และการโฆษณา กิจกรรมเชิงพาณิชย์บางประเภท เช่น การวิจัย การส่งออก การจำหน่าย และการแปรรูป ต้องตรวจสอบใบอนุญาตและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ
คำว่า “กัญชาถูกกฎหมาย” ไม่ได้แปลว่าการซื้อ การใช้ การขาย การโฆษณา หรือการทำธุรกิจทุกรูปแบบจะทำได้อย่างไม่มีข้อจำกัด แต่ละกิจกรรมมีเงื่อนไขของตัวเอง และบางกิจกรรมอาจต้องได้รับอนุญาตเฉพาะ
เนื้อหาในหัวข้อนี้เป็นกฎที่มีผลใช้บังคับแล้ว ส่วนร่างกฎหมายที่ยังอยู่ระหว่างพิจารณาอยู่ในหัวข้อ “ร่างกฎหมายและแนวโน้มในอนาคต” ด้านล่าง และไม่ควรนำมาใช้เป็นข้อบังคับในปัจจุบัน
| กิจกรรม | สิ่งที่ควรตรวจสอบ | ผู้ที่อาจได้รับผลกระทบ | แหล่งอ้างอิงราชการ
| การครอบครองช่อดอกกัญชา | เงื่อนไขตามประกาศสมุนไพรควบคุม และวัตถุประสงค์ในการครอบครอง | ประชาชน ผู้ป่วย นักท่องเที่ยว | ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568
| การจำหน่าย | ใบอนุญาต/การอนุญาตที่เกี่ยวข้อง สถานที่ และเงื่อนไขการขาย | ร้านค้า ดิสเพนซารี คลินิก | ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 และคู่มือการจัดตั้งสถานประกอบการ
| การแปรรูป | ขอบเขตของการอนุญาต และกฎหมายเฉพาะของผลิตภัณฑ์ปลายทาง | ผู้ผลิต ผู้แปรรูป | ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568
| การวิจัยและการส่งออก | ต้องตรวจสอบใบอนุญาตและเงื่อนไขเฉพาะกิจกรรมนั้น | นักวิจัย ผู้ส่งออก | กองกัญชาทางการแพทย์
| การโฆษณา | ข้อจำกัดด้านการโฆษณาและการอ้างสรรพคุณ | ร้านค้า แบรนด์ ผู้ผลิต | ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568
ประกาศและแนวทางปฏิบัติอาจมีการแก้ไข ควรตรวจสอบฉบับล่าสุดจากกองกัญชาทางการแพทย์ก่อนตัดสินใจ
ผู้ใช้และผู้ป่วย
ควรรับผลิตภัณฑ์จากผู้ประกอบการที่ได้รับอนุญาต ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพเมื่อใช้เพื่อการแพทย์ หลีกเลี่ยงการสูบในที่สาธารณะ และตรวจสอบกฎหมายก่อนนำกัญชาข้ามพรมแดนเสมอ
ผู้ใช้ควรซื้อหรือรับผลิตภัณฑ์จากผู้ประกอบการที่ได้รับอนุญาต และปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพเมื่อใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการแพทย์ ควรดูฉลาก แหล่งที่มา และเอกสารประกอบของผลิตภัณฑ์ก่อนใช้
การสูบในที่สาธารณะอาจเป็นเหตุรำคาญตามกฎหมายสาธารณสุข ส่วนการขับขี่ยานพาหนะหลังใช้เป็นความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและอาจมีความผิดตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
การนำกัญชาข้ามพรมแดนต้องตรวจสอบกฎหมายของไทยและของประเทศปลายทาง หลายประเทศมีบทลงโทษที่รุนแรงมาก แม้ปริมาณจะน้อย
| กลุ่ม | สิ่งที่ควรทำ | สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง | หมายเหตุสำคัญ
| ผู้ป่วย | ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพ และรับผลิตภัณฑ์จากแหล่งที่ได้รับอนุญาต | ใช้ตามคำบอกเล่าโดยไม่ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ | ควรตรวจสอบขั้นตอนและเอกสารล่าสุดกับคลินิกหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
| ผู้ใช้ทั่วไป | ตรวจฉลาก แหล่งที่มา และผลตรวจคุณภาพหากมี | สูบในที่สาธารณะ; ขับรถหลังใช้ | การสูบในที่สาธารณะอาจเข้าข่ายเหตุรำคาญ
| นักท่องเที่ยว | ตรวจสอบข้อมูลจากแหล่งราชการก่อนใช้ และซื้อจากผู้ประกอบการที่ได้รับอนุญาต | สมมติว่าใช้เพื่อสันทนาการได้อย่างไม่มีข้อจำกัด; นำกลับประเทศ | กฎหมายของประเทศปลายทางอาจแตกต่างอย่างมาก
หน้านี้ไม่ให้คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย และไม่อ้างว่ากัญชารักษาโรคใดโรคหนึ่ง ผู้ป่วยควรตรวจสอบข้อกำหนดล่าสุดกับคลินิกหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ
ร้านค้าและผู้ประกอบการ
ก่อนเปิดดำเนินการ ควรตรวจสอบใบอนุญาต สถานที่ แหล่งที่มาของสินค้า เงื่อนไขการจำหน่าย การขายผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ การโฆษณา การจัดส่ง และการจัดพื้นที่สูบตามกฎล่าสุด
ผู้ประกอบการควรตรวจสอบใบอนุญาต สถานที่ แหล่งที่มา เงื่อนไขการจำหน่าย การขายผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจำหน่ายอัตโนมัติ การโฆษณา การจัดส่ง และการจัดพื้นที่สูบตามกฎล่าสุด และห้ามใช้ข้อความอ้างสรรพคุณรักษาโรคโดยไม่มีฐานรองรับ
การเก็บเอกสารและบันทึกที่เกี่ยวข้องช่วยให้ตรวจสอบย้อนกลับได้ และเป็นประโยชน์เมื่อมีการตรวจจากหน่วยงาน ขอบเขตของเอกสารที่ต้องจัดเก็บขึ้นอยู่กับประเภทของกิจกรรมและผลิตภัณฑ์
| กิจกรรมทางธุรกิจ | สิ่งที่ควรตรวจสอบ | ความเสี่ยงด้านกฎระเบียบที่อาจเกิดขึ้น | แหล่งอ้างอิงที่ควรตรวจ
| การขายหน้าร้าน | ใบอนุญาต สถานที่ และเงื่อนไขการจำหน่าย | จำหน่ายโดยไม่ครบเงื่อนไข | คู่มือการจัดตั้งสถานประกอบการกัญชาทางการแพทย์
| การขายออนไลน์และเครื่องจำหน่ายอัตโนมัติ | ข้อจำกัดของช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ตามประกาศ | ใช้ช่องทางที่ไม่ได้รับอนุญาต | ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568
| การโฆษณาและการสื่อสารการตลาด | ข้อความ ภาพ และการอ้างสรรพคุณ | อ้างสรรพคุณทางการแพทย์โดยไม่มีฐานรองรับ | ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568
| การจัดส่งและการโอนย้ายสินค้า | เงื่อนไขการจัดส่งที่บังคับใช้อยู่ในปัจจุบัน | จัดส่งโดยไม่ตรวจสอบเงื่อนไข | กองกัญชาทางการแพทย์
| การจัดพื้นที่สูบในสถานประกอบการ | กฎล่าสุดเกี่ยวกับการสูบในสถานที่และเหตุรำคาญ | รบกวนผู้อื่นจนเข้าข่ายเหตุรำคาญ | หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่
| แหล่งที่มาของสินค้า | เอกสารแหล่งที่มาและคุณภาพจากผู้ปลูก/ผู้ผลิต | ไม่สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ | แนวทางการเพาะปลูกมาตรฐานทางการแพทย์
ข้อเสนอในร่างกฎหมายอาจเปลี่ยนรูปแบบการประกอบธุรกิจในอนาคต แต่ยังไม่มีผลบังคับใช้ หน้านี้จึงไม่ระบุว่าร้านค้าทุกแห่งต้องเปลี่ยนเป็นคลินิก เพราะยังไม่มีกฎหมายที่มีผลใช้แล้วรองรับข้อความดังกล่าว
ผู้ปลูกและผู้ผลิต
แนวทางปฏิบัติของราชการ
การปลูก การจำหน่ายเชิงพาณิชย์ การแปรรูป และการผลิตสินค้าสำเร็จรูป เป็นคนละกิจกรรมกัน และไม่ควรสมมติว่าใบอนุญาตเดียวครอบคลุมทุกกิจกรรม
ผู้ปลูกที่ต้องการจำหน่ายช่อดอกควรตรวจสอบมาตรฐานแปลงปลูก เช่น GACP หรือเอกสารคุณภาพที่หน่วยงานกำหนด รวมถึงแบบคำขอและแบบบันทึกที่เกี่ยวข้อง
ผู้ผลิตอาหาร เครื่องสำอาง ยา หรือผลิตภัณฑ์อื่น ต้องปฏิบัติตามกฎหมายเฉพาะของผลิตภัณฑ์นั้นเพิ่มเติมจากกฎเกี่ยวกับกัญชา
การตรวจวิเคราะห์และผลตรวจ (Certificate of Analysis) อาจจำเป็นตามที่หน่วยงานกำหนดสำหรับบางกิจกรรมหรือบางผลิตภัณฑ์ ควรตรวจสอบข้อกำหนดที่ใช้กับกรณีของตนเอง
- การปลูก — วัตถุประสงค์ในการปลูกและการขึ้นทะเบียนหรือใบอนุญาตที่อาจต้องมี
- การจำหน่ายเชิงพาณิชย์ — เงื่อนไขการขายช่อดอกและเอกสารแหล่งที่มา
- การแปรรูป — ขอบเขตที่ได้รับอนุญาต และการควบคุมคุณภาพ
- การผลิตสินค้าสำเร็จรูป — กฎหมายเฉพาะของอาหาร เครื่องสำอาง ยา หรือผลิตภัณฑ์อื่น
- การจัดเก็บและการขนส่ง — การรักษาคุณภาพและการตรวจสอบย้อนกลับ
| กิจกรรม | ประเด็นการปฏิบัติตามกฎหลัก | สิ่งที่ควรเตรียม | แหล่งอ้างอิงที่ควรตรวจ
| การเพาะปลูก | มาตรฐานแปลงปลูกและวัตถุประสงค์ในการปลูก | เอกสารมาตรฐาน เช่น GACP และแบบบันทึกที่เกี่ยวข้อง | แนวทางการเพาะปลูกกัญชามาตรฐานทางการแพทย์
| การจำหน่ายช่อดอกเชิงพาณิชย์ | เงื่อนไขการจำหน่ายและการตรวจสอบย้อนกลับ | เอกสารแหล่งที่มาและผลตรวจคุณภาพหากกำหนด | ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568
| การแปรรูป | ขอบเขตของการอนุญาตในแต่ละกิจกรรม | ระบบบันทึกและควบคุมคุณภาพ | กองกัญชาทางการแพทย์
| การผลิตสินค้าสำเร็จรูป | กฎหมายเฉพาะของผลิตภัณฑ์ (อาหาร เครื่องสำอาง ยา ฯลฯ) | การอนุญาตผลิตภัณฑ์และฉลากที่ถูกต้อง | สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
ไม่ควรสมมติว่าใบอนุญาตหนึ่งใบครอบคลุมทุกกิจกรรม ข้อกำหนดที่แน่นอนขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์และกิจกรรม
ร่างกฎหมายและแนวโน้มในอนาคต
ร่างกฎหมาย — ยังไม่มีผลบังคับใช้
ร่างกฎหมายยังไม่ใช่กฎหมายที่มีผลบังคับใช้ เนื้อหายังเปลี่ยนแปลงได้ และไม่ควรนำมาปฏิบัติเสมือนเป็นข้อบังคับในปัจจุบัน
มีการผลักดันร่างกฎหมายเพื่อจัดระบบกัญชาและกัญชง โดยทิศทางเชิงนโยบายเน้นการใช้ทางการแพทย์ สุขภาพ และการวิจัย การควบคุมห่วงโซ่อุปทาน และการคุ้มครองเด็กและกลุ่มเปราะบาง
รายละเอียดของร่างยังอาจเปลี่ยนแปลงได้ในชั้นการพิจารณา หน้านี้จึงไม่ระบุวันบังคับใช้ ไม่ระบุประเภทใบอนุญาตใหม่ และไม่ระบุบทลงโทษใหม่ เนื่องจากยังไม่มีเอกสารราชการที่มีผลใช้แล้วรองรับ
| ประเด็น | สถานะปัจจุบัน | สิ่งที่ผู้ใช้หรือผู้ประกอบการควรทำ | ความไม่แน่นอนในอนาคต
| ทิศทางการใช้ทางการแพทย์และสุขภาพ | ร่างกฎหมาย — ยังไม่มีผลบังคับใช้ | ติดตามประกาศราชการ และรักษาเอกสารให้พร้อมตรวจสอบ | ขอบเขตและเงื่อนไขสุดท้ายยังไม่ชัดเจน
| การควบคุมห่วงโซ่อุปทาน | ร่างกฎหมาย — ยังไม่มีผลบังคับใช้ | เตรียมระบบตรวจสอบย้อนกลับตั้งแต่ตอนนี้ | ระดับความเข้มงวดอาจเปลี่ยน
| การคุ้มครองเด็กและกลุ่มเปราะบาง | ร่างกฎหมาย — ยังไม่มีผลบังคับใช้ | ทบทวนการสื่อสารการตลาดและการควบคุมการเข้าถึง | มาตรการเฉพาะยังอยู่ระหว่างพิจารณา
| ผลต่อร้านค้าขนาดเล็ก คลินิก และฟาร์ม | ร่างกฎหมาย — ยังไม่มีผลบังคับใช้ | ประเมินต้นทุนการปฏิบัติตามกฎในหลายสถานการณ์ | รูปแบบการประกอบธุรกิจอาจต้องปรับ
หัวข้อนี้ต้องได้รับการทบทวนทุกครั้งที่มีร่างกฎหมาย ประกาศ หรือการเผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษาฉบับใหม่
ผลกระทบต่อผู้เกี่ยวข้อง
ตารางนี้เป็นการวิเคราะห์แนวโน้ม ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่รับประกัน ทุกรายการควรถือว่า “อาจเกิดขึ้น” และขึ้นอยู่กับกฎหมายฉบับสุดท้าย
| กลุ่มผู้เกี่ยวข้อง | โอกาสที่อาจเกิดขึ้น | ข้อจำกัดหรือความเสี่ยงหลัก | สิ่งที่ควรเตรียม
| ผู้ป่วย | การเข้าถึงผ่านผู้ประกอบวิชาชีพที่เป็นระบบมากขึ้น | ขั้นตอนและเอกสารเพิ่มขึ้น | เตรียมเอกสารและตรวจสอบขั้นตอนกับคลินิก
| ผู้ใช้ทั่วไป | ข้อมูลชัดเจนขึ้นเกี่ยวกับสิ่งที่ทำได้ | ข้อจำกัดด้านสถานที่และการใช้ | ตรวจสอบแหล่งที่มาและกฎในพื้นที่
| นักท่องเที่ยว | มีข้อมูลให้ตรวจสอบก่อนใช้ | ไม่ควรสมมติว่าใช้เพื่อสันทนาการได้ไม่จำกัด | อ่านแหล่งราชการและกฎของประเทศปลายทาง
| ร้านค้าขนาดเล็ก | โอกาสสำหรับผู้ประกอบการที่ปฏิบัติตามกฎ | ต้นทุนใบอนุญาตและการปฏิบัติตามกฎสูงขึ้น | จัดระบบเอกสารและตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุด
| คลินิกทางการแพทย์ | บทบาทที่ชัดเจนขึ้นในระบบการแพทย์ | ภาระด้านวิชาชีพและการบันทึกข้อมูล | ทบทวนกระบวนการและบุคลากร
| ฟาร์มและผู้ปลูก | ตลาดวัตถุดิบที่ได้มาตรฐาน | มาตรฐานและการตรวจสอบย้อนกลับ | รักษามาตรฐานแปลงปลูกและระบบบันทึก
| ผู้ผลิตขนาดใหญ่ | ความพร้อมด้านคุณภาพและใบอนุญาต | ความรับผิดชอบด้านกฎระเบียบสูงขึ้น | ระบบคุณภาพและการอนุญาตผลิตภัณฑ์
| นักวิจัย | ทิศทางนโยบายที่ให้ความสำคัญกับการวิจัย | ต้องตรวจสอบใบอนุญาตเฉพาะกิจกรรม | เตรียมเอกสารโครงการและการอนุญาต
| ชุมชนในพื้นที่ | การควบคุมเหตุรำคาญที่ชัดเจนขึ้น | ผลกระทบจากการใช้ในที่สาธารณะ | ประสานกับหน่วยงานท้องถิ่นเมื่อมีปัญหา
ทุกข้อความในตารางนี้เป็นแนวโน้มที่อาจเกิดขึ้น (potential/possible) และขึ้นอยู่กับกฎหมายฉบับสุดท้าย
แหล่งอ้างอิงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ควรยึดข้อมูลจากหน่วยงานราชการเป็นหลัก ได้แก่ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กองกัญชาทางการแพทย์ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ราชกิจจานุเบกษา และหน่วยงานท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง
| หน่วยงาน / เอกสาร | ครอบคลุมเรื่อง | ลิงก์ทางการ | ตรวจสอบล่าสุด | สถานะ
| ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 | กำหนดให้ช่อดอกกัญชาเป็นสมุนไพรควบคุม และมาตรการเกี่ยวกับการครอบครอง การขาย การแปรรูป และการโฆษณา | https://med-cannabis.dtam.moph.go.th/law/2418/ | 30 สิงหาคม 2569 | กฎที่มีผลใช้แล้ว
| คู่มือการจัดตั้งสถานประกอบการกัญชาทางการแพทย์ | แนวทางปฏิบัติสำหรับผู้ที่ต้องการจัดตั้งหรือปรับสถานประกอบการให้เป็นไปตามเงื่อนไขของทางราชการ | https://med-cannabis.dtam.moph.go.th/law/2658/ | 30 สิงหาคม 2569 | แนวทางปฏิบัติของ